Phiền hà khi làm thủ tục hành chính tăng nhẹ ở nhiều địa phương

Bộ Nội vụ vừa công bố kết quả Chỉ số hài lòng của người dân đối với sự phục vụ của cơ quan hành chính nhà nước năm 2025 (SIPAS 2025).

ẢNH: TUẤN MINH

Hải Phòng, Quảng Ninh, Đồng Nai dẫn đầu cả nước về Chỉ số SIPAS

Theo Bộ Nội vụ, việc đo lường SIPAS 2025 được triển khai trên phạm vi toàn quốc với 36.000 phiếu khảo sát tại 720 xã, phường thuộc 34 tỉnh, thành phố. Kết quả thu về 35.649 phiếu hợp lệ, đạt tỷ lệ 99,03%, bảo đảm tính đại diện và độ tin cậy cao.

Hệ thống SIPAS năm nay gồm 98 chỉ số thành phần, trong đó có 37 chỉ số phản ánh nhận định, đánh giá của người dân; 51 chỉ số đo lường mức độ hài lòng và 10 chỉ số phản ánh nhu cầu, mong đợi của người dân đối với cơ quan hành chính nhà nước.

Bộ Nội vụ đánh giá, sau gần 10 năm triển khai, SIPAS không chỉ là công cụ khảo sát mức độ hài lòng mà đã trở thành một cấu phần quan trọng trong hệ thống quản trị công, góp phần định hướng cải cách hành chính theo hướng lấy người dân làm trung tâm.

Ở nhóm nội dung về xây dựng và tổ chức thực hiện chính sách công, mức độ hài lòng đạt 83,08%, giảm 0,68% so với năm trước. Trong đó, chỉ số về trách nhiệm giải trình của chính quyền đạt 83,31%; cơ hội tham gia của người dân vào quá trình xây dựng, tổ chức thực hiện chính sách đạt 82,83%; chất lượng tổ chức thực hiện chính sách đạt 83,11%; kết quả và tác động của chính sách đạt 83,05%.

Đối với lĩnh vực cung ứng dịch vụ hành chính công, mức độ hài lòng chung đạt 83,11%, giảm 0,91% so với năm 2024. Các tiêu chí như tiếp cận dịch vụ, thủ tục hành chính, thái độ công chức và kết quả giải quyết dịch vụ đều ghi nhận xu hướng giảm nhẹ.

Trong đó, chỉ số hài lòng về kết quả dịch vụ đạt 84,27%, cao nhất trong nhóm nhưng cũng giảm 1,06% so với năm trước. Nội dung tiếp nhận, xử lý phản ánh, kiến nghị của người dân tiếp tục là tiêu chí thấp nhất với 82,49%.

Kết quả khảo sát tại 34 tỉnh, thành phố cho thấy mức độ hài lòng dao động từ 77,92% đến 91,12%, chênh lệch tới 13,2 điểm phần trăm giữa địa phương đứng đầu và đứng cuối.

Hải Phòng, Quảng Ninh và Đồng Nai là 3 địa phương dẫn đầu cả nước về Chỉ số SIPAS 2025. Trong khi đó, Lai Châu, Lạng Sơn và Cao Bằng nằm ở nhóm cuối bảng xếp hạng.

11,05% người dân vẫn gặp công chức gây phiền hà trong giải quyết công việc

Báo cáo SIPAS 2025 cũng chỉ ra nhiều "điểm nghẽn" đáng chú ý trong cải cách hành chính. Trước hết, cơ hội tham gia của người dân vào quá trình xây dựng chính sách vẫn còn hạn chế. Dù người dân quan tâm khá nhiều đến các chính sách công, tỷ lệ tham gia góp ý thực tế lại thấp. 

Hình thức góp ý trực tiếp tại các cuộc họp dân cư đạt cao nhất nhưng cũng chỉ ở mức 46,83%, trong khi các hình thức trực tuyến chỉ khoảng 10%. Điều này cho thấy khoảng cách đáng kể giữa nhận thức và hành vi tham gia quản trị công của người dân.

Một thực tế khác được chỉ ra là các kênh thông tin truyền thống vẫn chiếm ưu thế. Chỉ có 39,11% người dân sử dụng internet để tiếp cận thông tin chính sách; 21,18% sử dụng kênh trực tuyến để góp ý chính sách và 29,87% dùng dịch vụ công trực tuyến.

Theo Bộ Nội vụ, điều này phản ánh chuyển đổi số trong cung cấp thông tin và dịch vụ công chưa thực sự đi vào thực chất, nhất là ở cấp cơ sở và với nhóm người dân phổ thông.

Đáng chú ý, tình trạng phiền hà và chi phí ngoài quy định vẫn tồn tại ở nhiều nơi. Có 11,05% người được khảo sát cho biết vẫn gặp công chức gây phiền hà trong giải quyết công việc; 8,88% phản ánh tình trạng phải chi thêm ngoài quy định. Dù tỷ lệ chưa lớn, hiện tượng này xuất hiện ở tất cả địa phương và có xu hướng tăng nhẹ so với năm 2024.

Kết quả khảo sát cũng cho thấy người dân có kỳ vọng rất cao đối với cải cách hành chính trong thời gian tới. Mức độ mong đợi đối với các nội dung cải thiện chất lượng phục vụ đều dao động từ 86,22% đến 88,65%.

Ba ưu tiên được người dân quan tâm nhiều nhất gồm nâng cao năng lực cán bộ, công chức; cải thiện chất lượng tiếp nhận, xử lý phản ánh, kiến nghị; tăng cường cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ người dân.

Từ kết quả SIPAS 2025, Bộ Nội vụ cho rằng cải cách hành chính thời gian tới cần tập trung nâng cao năng lực và trách nhiệm thực thi ở cấp cơ sở, siết chặt kỷ luật hành chính, đồng thời thu hẹp khoảng cách chất lượng phục vụ giữa các địa phương.

Bên cạnh đó, chuyển đổi số cần được thúc đẩy theo hướng lấy người dân làm trung tâm, bảo đảm dễ tiếp cận, dễ sử dụng và tăng tính bao trùm.